Bilgi Bankasi

(Bu yazı Fethiye  İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından okunmuş ve kabul edilmiştir.)

Aşılanmış ve ilaç verilmiş tavuk neden hastalanıp ölür?


Aşılama ve tedavilerin temelleri:

1. İlaç tedavi olarak hasta tavuklara verilir fakat aşı sağlıklı tavukları hastalıktan korumak amacıyla verilir.

2. Her aşı ve ilaç sadece belli bir hastalık için etkilidir. Antibiyotik ilaçlar bakteriyel hastalıklar için ve aşı çoğunlukla viral hastalıklar için kullanılır.

3.Viral hastalıkların tedavisi yok. Newcastle (Veba); İB (Bronşit), İLT, Gumboro, Marek, Çicek gibi hastalıkları iyileştiren bir ilaç yok. Bu hastalıklardan korunmak için aşılama yapılabilir.

4. Her aşı sadece belli bir hastalığa karşı koruma sağlıyor ve etkisini azaltıyor. Ayrıca aşılanmış bir tavuk bile virüs kapabilir ve virüsü başka bir tavuğa bulaştırabilir. Ama aşılanmış tavuk bu hastalıktan ölmez.

5. Aşının amacı tavuğa küçük miktarda virüs vererek bağışıklık sisteminin antikor üretmesini sağlamaktadır. Bu antikorlar gerçek virüsün saldırısı anında virüsü etkisiz haline getirir.

Aşı neden başarısız olur:

1. Tavuklar aşı olduğu zaman sağlıklı değilse vücudu antikor (savunma) geliştiremez ve aşı etkisiz kalır. Parazit (mesela bitler) veya öksürük bile bağışıklık sistemi  zayıflatmış olabilir.

2. Tavuklar veya civciv yanlış yaşta aşılanmış olabilir. Her aşının en çok etkili olduğu bir zaman aralığı vardır.

3. Aşının yanlış serotipi (çeşidi) kullanılmış olabilir.

4. Aşının kullanma tarihi geçmiş, buzdolabında saklanmamış veya aşıyı bölünerek hava almış ve bozulmuş olabilir.

5. Yanlış doz kullanılmış olabilir.

6. Aşı yanlış uygulanmış olabilir.

7. İnaktiv aşı yapılmadan önce canlı aşı yapılmamış olabilir. Bazı aşılar birkaç kere ve farklı yöntem uygulanarak daha etkili olur.

İlaç tedavisi neden başarısız olabilir:

1. Tanı yanlış koyulmuş ve yanlış ilaç kullanılmış olabilir.

2. Bakteriler kullanılan antibiyotiğe dirençli olabilir.

3. Yanlış doz kullanılmış olabilir. İlaç dozu tavuğun kilosuna göre hesaplanmalıdır. İlaçlar suya katıldığında her tavuğun ne kadar içtiği belli olmaz. Zaten hasta hayvan iştahsızlıktan sağlıklı hayvanlara göre daha az su içer. Vakalara ilacı ağzına veya iğne olarak vermek daha kesin sonuç verecektir.

4. İlaç yanlış yolla uygulanmış olabilir. Mesela iğne yerine ağza verilen bazı ilaçların etkisi daha az olur.

5. Hasta tavuk aynı anda birkaç çeşit mikrop kapmış olabilir ve bir ilaç sadece bir çeşidi öldürmüş ve öbürlerini yok etmemiş olabilir.

6. İlacın yan etkisi veya kombinasiyonu hasta tavuğu daha çok hasta etmiş veya öldürmüş olabilir (anafilaktik şok, böbrek yetmezliği).

Tavukları sağlıklı tutmak için genel tavsiyeler:

1.Farklı yaşta olan civcivleri/ yarkaları karıştırmamak.

2.Farklı yerden gelen civcivleri/ yarkaları karıştırmamak.

3.Karantina: Yeni gelen hayvanları diğerinden 2 hafta boyunca ayrı tutmak.

4.Hayvanlarla ilgilenirken sıraya dikkat etmek:
 - İlk önce en kücük civcivleri beslemek.
 - Sonra büyük ve sağlıklı tavukları beslemek.
 - En son hasta tavuklar beslemek ve onları tedavi etmek.

5.Hazır civciv ve büyütme yemleri içinde koksidiyostat ilaçlar vardır. Bu ilaçlar kanlı ishal yapan Koksidiyoz'u önler. İlaçların dozu civcivlerin yem tüketimine göre hesaplanmış ve katılmıştır. Bu yüzden bu yemler saf verilmeli, yanı buğday, mısır, kepek gibi tahıllar ile karıştırılmamalıdır.

6.Hayvanları temiz ve stressiz tutmak. Hayvanları ürkütmeyerek, bit kontrolü yaparak, kalabalık, fazla sıcak veya soğuk hava şartlarından kaçınarak bağışıklık sitemleri güçlendirilebilir.

Kaynaklar ve daha ayrıntılı bilgi:

http://www.tarimkutuphanesi.com/Kanatlı_Hayvanlarda_Görülen_Viral_Hastalıklar_0000649.html