Bilgi Bankasi

Aşı:

Ben Newcastle (Veba) ve Bronşit için kombine Nobilis Ma5 Clone 30 aşısını 3 ayda bir göz damlası olarak tekrarlıyorum.

Aşı ve ilaçları veterinerden sipariş verebilirsiniz. Mesela İzmir’de kanatlılar için bir veteriner var: Mehmet Arslan Tel. 0532 251 3224 veya Bursa'da Sütetyum Şirket Tel.0530 182 7130 Elmas Hanım

1000 dozluk Newcastle/IB aşısı yaklaşık 40 TL'dir.

Göz damlası:

Eczane’den İzotonik Sodyum klorür solüsyonu (= Serum), büyük bir şırınga ve damlalık alın.
Şırıngayla 5ml Serum çekip aşı şişesine boşaltın ve çalkalayın.

Aşı şişesini açın ve bir bardakta 25 ml serum ile iyice karıştırın. Toplam 30ml oluyor.
Damlalıkla her tavuğun gözüne birer damla damlatın. (Bir günlük civcivden  yetişkinlere kadar her zaman aynı doz kullanılır)

İçme suyu:

Bir akşam önce sulukları toplayın.

Ertesi sabah aşıyı 1 Litre suyla karıştırın. Bu doz 1000 tavuk içindir.
1 tavuk başına 1ml  (=1cc) şırıngayla suluklarda temiz suyla karıştırın. İsterseniz 5 kat fazla da verebilirsiniz.
Bu suyu 2 saat içinde tamamen içmeleri gerekir, yoksa aşı etkisiz olur.
Her tavuğun suyu içtiğinden emin olun
.
Not:  Bu yöntemle tavuklarınızın 2 saat içinde ne kadar su içeceğini bilmelisiniz (Bir gün önce deneme yapın)
Önemli: Bu canlı aşı özellikle vakum içinde (yani havasız ortamda)üretiliyor. Aşıyı açtıktan sonra, havadan mikrop alınca etkisini kaybetip bozulabilir. Bu sebeple aşı bölünmez ve saklanamaz.

Canlı Newcastle/Bronşit kombine aşıyı daha önce aşılanmamış tavuklara da uygulayabiliriniz. 10 kat fazla doz verirseniz, tavuğa zarar vermez. Fakat tavuk aşı yaptıktan sonra ölürse, büyük ihtimalle  bağşıklık sistemi aşı öncesinde düşmüştür. Bu durumda aşı etkisiz olabilir veya en kötü durumda aşı vücut mevcut olan kronik bir enfeksiyonu tetikleyebilir.

Yılda bir kere iğne ile inaktif aşı yapanlar da var. Ama ben yapmıyorum.

"Nobilis COR4+IB+ND+EDS tavuklara 14 haftalık yaştan itibaren ve en geç yumurtlama dönemi başlangıcından 4 hafta öncesine kadar uygulanabilir. İnaktif (ölü) aşılar ise Enfeksiyöz Bronşitis ve Newcastle hastalıklarına karşı optimal booster etki için hayvanlar Nobilis COR4+IB+ND+EDS ile aşılanmadan en az 4 hafta önce Newcastle Hastalığı ve Enfeksiyöz Bronşitis’e karşı canlı aşılarla aşılanmış olmalıdır.") Kaynak: MSD Hayvan Sağlığı

Bit:

Bolfo tozunu tavuk/horozun üstüne serpiyorum. Sirkeleri (bitin yumurtaları) öldürmek için, bu işlem bir kaç hafta sonra tekrarlanmalı.

Daha etkili ilaç: İvermektin dökme çözelti. Türkiye’de Alltoks olarak satılyor. Bu ilaç hem iç kurt türlerini, hem biti, hem de uyuz böcekleri yok ediyor (Uyuz böceği ayaklarda cilt altında yaşar ve kabarma yapar). Alltoks çözelti tavukların kilosuna göre boyunlarında yetişemeyecekleri bir yere damlatılır (kafa arkasına). 2kg tavuk için 5 damla, 3kg tavuk için 7 damla, büyük horoz için ise 8-10 damla. Bu ilaç kulllanıldıktan sonra yumurtaların 2 hafta yenmemesi önerilir, ama kuluçkaya için zararı yoktur. Bu ilacı bir kere kullandım ve aylarca bir daha bitlenmedi.

Kırmızı Bit
:
Tavuğun olduğu her yerde bitin de olması kaçınılmazdır. Eğer bitlerin sayısı azsa tavukları zarar olmaz (iç kurdu gibi). Fakat belli çevre koşullarında bitlerin popülasyonu o kadar coğalıyor ki çok çabuk müdahale etmek gerekir. 2016 senesinde sonbahar yağmurlarıyla rutubet oranı % 60- 90 seviyesinde  ve hava 25 derece civarındayken, 10 yıldan bu yana ilk kez kırmızı bit bizim için büyük bir problem oldu. İlk olarak kümesleri temizlerken kollarımızda gezen bitleri fark ettik, ve köşelere bakarken kül gibi bir toz (bitlerin dışkılarını) bulduk. Karanlıkta el fener ile kontrol edince tüneklerde kırmızı bitlerin dolaştığını gördük.
Şimdi bir yıl sonra bu problemi çözdüğümüzü söyleyebiliriz. Neler mi yaptık?

1. Gece tavukları tünekten kaldırdık, gördüğümüz bütün bitleri mangal tüpü ile yaktık.

2. Kümesi tamamen boşalttık, köşelere  bir böcek ilacı sıktık (bence hangi ilaç olduğu önemli değil)

3. Tavukların ensesine İvermektin (Alltoks) damlatık, 3kg tavuğa 6-7damla

4. Bit sirkelerinin çıkmasını ve gelişmesini engellemek için kümese Neem yağı sıktık. (http://www.vit-verim.com/tr/nats_tr.php)

5. O zamandan beri tabana , köşelere, folluklara ve tüneklere Diatomit toprağı (Kizelgur) serpiyoruz ve bu işlemi yaklaşık iki haftada bir tekrarlıyoruz.

Artık bit problemi kalmadı!

Koksidiyozis (Kanlı ishal):

Civcivleri koksidiyozdan korumak için, temizlik çok önemli. İlk 3 gün yeni çıkan civcivlerimin altına havlu pecete koyuyorum. Onu ihtiyaca göre bazen günde 3 kere değiştiriyorum. Ayakları güçlendikten  sonra saman koyuyorum veya son zamanlarda tel (1cm gözlü) kullandım. 3 hafta evin içinde kalıyorlar, sonra dışarda 5-6 hafta (tüyleri gelişene kadar) ısıtma lambayla beraber temiz ve dezenfekte edilmiş bir kümeste kalıyorlar, 3 aya kadar. Koksidiyozisi önlemek için taze veya kuru kekik veriyorum ve içme suyuna biraz elma sirkesi ekliyorum.

Bunlara rağmen ara sıra benimkiler de kanlı ishal oluyor. O zaman kabarık görünen vakaları hemen ayırıyorum. Eskiden içme suyuna Coxidin veya Sulphamezathine koyuyordum (yine kilosuna göre!). Maalesef bu ilaçların tadını hiç sevmiyorlar ve az içiyorlar. Ayrıca bu iki ilaç talimata göre İnsan tüketimi için yumurta elde edilen tavuklara uygulanamaz! (Ama bazı veterinerler bilgi vermiyorlar).

Coxidin ve Sulphamezathin yerine yeni bir ilaç piyasaya çıktı: Ampromis K . Bu ilaç yumurtacı tavuklara da verilebilir (içme suyuna).

Alternatif olarak, Güvercin ilacı Roni-Plus (10mg Amprolium) hapı 3 gün boyunca birer tane ağzından veriyorum.

Kronik solunum sistemi hastalığı (CRD)

Eğer bir tavuk hapşırıyorsa veya hırıltısı varsa veya gözünde şişlik varsa, o zaman  Mykoplasma bakteriden gelen Kronik solunum sistemi hastalığından (CRD) şüpheleniyorum. Bu durumda 2 aşamalı bir tedavi uyguluyorum:

1. Tylan (=Tilosin tartrate) tozu 0.1gram/ kilo - Bazen sadece bu tedavi yetiyor.
    
     eğer iyileşmiyorsa

2. Aivlosin ve Tetraklor (Klortetrasiklin) tozu 0.04 gram ve 0.05gram/ kilo
   
Hasta tavuğu tartıyorum ve ilaç miktarını onun kilosuna göre hesaplıyorum. Özel bir tartı ile 0,05 gram bile hazırlamak mümkün. Bu tozu biraz badem ezmesi ile karıştırıp bezelye büklüğünde bir hap olarak tavuğun ağzından veriyorum. Bu şekilde doğru doz aldığından emin oluyorum.

Diğer

Eğer bir tavuk halsız ise (yem yememe, tüylerde  kabarma, veya akşam tüneğe çıkmama gibi belirtiler) ve onun hastalığın ne olduğunu bilmiyorsam, onu hemen ayrı bir kafese koyuyorum. Bu şekilde hem hastalığın bulaşmasını engelleyebilirim, hem de  tavuğun ne kadar yiyip içtiğini ve dışkının rengini görebilirim. Geniş spektrum antibiyotik (Linco-Spectin 0.2ml/kilo, deri altı) iğne yaparak bazı tavukları kurtarabilirim, ama eğer 1 hafta içinde iyileşmiyorsa kesmek durumunda kalırım çünkü acı çekmesini istemiyorum ve üretim için sadece sağlıklı hayvan kullanmak istiyorum.

Önemli: Kanatlılar çok çeşitli hastalıklar sebebiyle ölebilir. Eğer kısa zaman içinde birkaç tane ölürse, onlar veteriner yardımıyla İzmir’deki GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI, Veteriner kontrol enstitüsü müdürlüğüne gönderilmeli ve muayene/otopsi istenmelidir. Sadece bu şekilde belli bir hastalık için faydalı ilaç/aşı yaparak öbür kanatlılarımızı koruyabiliriz!