Bilgi Bankasi

(Bu yazı Fethiye  İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından okunmuş ve kabul edilmiştir.)

İlaç ve yumurta

Süs tavukları beslerken esas amacımız güzel damızlıklar üretmek. Ancak çıkan yumurta fazlasını kahvaltıda yemek üzere ailemiz ve arkadaşlarımıza dağıtıyoruz.

Kanunlara göre maalesef yumurta tavuğu için kullanabildiğimiz çok az ilaç var. Ayrıca kanunlar ülkeden ülkeye değişebiliyor. En sıkı yasalar AB ülkelerinde olurken, en serbest ilaç kullanımı Asya ve Kanada'da görülmekte.

Bu sebeple kullandığımız ilaçları iyice inceleyip bilinçli kullanmalıyız.

Mesela veteriner tarafından en çok verilen ilaçların bazılarında önemli uyarılar var:

Kanlı ishal yapan Koksidiyoz tedavisine kullanılan Coxidin ve Sulphamezathine ile iç kurdu için verilen Nilverm'in etiketleri üzerindeki uyarı:

" İnsan tüketimi için yumurta elde edilen tavuk ve hindilerde uygulanamaz " şeklinde.
Çok yaygın kullanılan Baytril antibiyotiğinin tavuk için ruhsatı yok, ama koyun için "sütü insan tüketimine sunulan koyunlarda kullanılmamalıdır " diye uyarısı var.

Antibiyotik kullanımın tehlikeleri nedir?

Her tavukta doğuştan yumurtalık içinde yüzlerce küçük yumurta var. Bunlar  yumurta sarısı olarak başlayıp yumurta akı ve kabuğu ile kaplanıp yediğimiz yumurtaya dönüşüyor. Özellikle yağda çözülen ilaçların kalıntısı uzun süre yumurta sarısının içinde birikebilir ve bu şekilde insana geçebilir.

Penisilin alerjisi olan insanlar böyle bir ilaç kullanılmış yumurta yerlerse cidden etkilenebilir.

Ama en büyük tehlike bakterilerin direnç kazanmasıdır. Uzmanlar şimdiden bütün dünyada gelecek onlarca yılda insanların basit bir enfeksiyondan ölebileceğini söylüyorlar. Çünkü hayvancılıkta kullanılan ilaçların bakterilerin hassasiyetini düşürmesi ve bakterileri değiştirmesi sonucu aynı ilaçları insanlar kullandıklarında iyileştirici etkisi kalmayacak!

Bu yüzden bir ilaç sadece hasta tavuklara tedavi amacıyla verilmeli, koruyucu olarak KULLANILMAMALI. Ayrıca fazla yüksek doz veya yanlış uygulama yolundan da kaçınılmalı. (mesela ağazından yerine iğne olarak).

İlaç kullanma talimatlarında 3 durumla karşılıyoruz:

1. " İnsan tüketimi için yumurta elde edilen tavuklara uygulanamaz" uyarısı olan ilaçlar yediğimiz yumurtalarda zararlı kalıntı olarak uzun zaman kalıyor ve bu sebeple kullanımı yumurta tavuğu için yasaklandı.

2. Araştırmalar yaptırdıktan sonra ruhsat alınıp belli şartlar konulan ilaçlar. Onlar "İlaç Kalıntı Arınma Süresi" olarak açıklanıyor. Mesela "Koyun ve tavuklar 30 gün geçmeden kesime gönderilmemelidir."

3. Pahalı ve zor bir prosedür olduğu için araştırma yapılmamış ilaçlar. Bunlar yasal olarak tavuklarda kullanılmamalıdır. Ama alternatif bir ilaç yoksa, veteriner bu ilacı verebiliyor ve yumurtada bekleme zamanı olarak 2-4 hafta öneriliyor.

Sonuçta sorumluluk ve karar bizde!

En son olarak iyi bir haber: Koksidiyoz için yeni bir ilaç piyasaya çıktı. Adı Ampromis-K ve yumurta için "ilaç kalıntı arınma süresi 0 gündür"!

Kaynak:

-Advice for Veterinarians on drug use and withholding periods in backyard poultry (Australian Government)
-email exchange between MSD Animal Health in Germany and Sonja Carter